پرش به محتوا

اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها

از دانشنامه علوم انسانی
سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
سعید مقدم (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۴۵: خط ۴۵:


== منابع ==
== منابع ==
{{آغاز منابع}}
<nowiki>*</nowiki> «اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی»، وب‌سایت انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، تاریخ بازدید: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ش.


<nowiki>*</nowiki> «اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی»، وب‌سایت پاتوق کتاب فردا، تاریخ بازدید: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ش.


{{پایان منابع}}
<nowiki>*</nowiki> «اصول نظريه‌پردازي در قلمروي علوم انساني» منتشر مي‌شود»، وب‌سایت قم‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۶ش.

نسخهٔ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۵۵

اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی (کتاب)؛ کتابی با هدف ارائه چارچوبی منسجم برای نظریه‌پردازی در حوزه علوم انسانی.

کتاب «اصول نظریه‌پردازی در قلمروی علوم انسانی: معیارهای اعتبار و روایی یک نظریه» اثر سید احمد رهنمایی، از سوی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی منتشر شده و به تبیین مبانی، ارکان، مراحل و معیارهای نظریه‌پردازی در علوم انسانی می‌پردازد.

معرفی اثر

این کتاب با هدف ارائه چارچوبی منسجم برای فهم نظریه و نظریه‌پردازی در حوزه علوم انسانی تدوین شده است. نویسنده نظریه‌پردازی را فرآیندی از تفکر نظام‌مند می‌داند که با بهره‌گیری از رویکردهای گوناگون ـ از جمله علمی، تجربی، فلسفی، معرفتی، دینی، نقلی، اجتهادی و تاریخی ـ به تولید دیدگاه‌های راهبردی یا کاربردی در حوزه‌های نگرش، انگیزش، گرایش و رفتار انسانی می‌انجامد.[۱]

بر اساس این تعریف، نظریه‌پردازی صرفاً بیان مجموعه‌ای از گزاره‌ها نیست، بلکه کوششی نظام‌مند برای صورت‌بندی اندیشه در قالب چارچوبی منسجم و قابل ارزیابی است. بدین ترتیب، نظریه‌پردازی معیار و شاخص ارزش و اعتبار اندیشه به‌شمار می‌رود؛ به‌گونه‌ای که بدون آن نمی‌توان به ارزش علمی یک دانش پی برد و از اعتبار علمی پدیدآورندگان آن اطمینان حاصل کرد. در این نگاه، نظریه‌پردازی نقش سنجه‌ای بنیادین در ارزیابی تولیدات علمی علوم انسانی ایفا می‌کند.[۲]

ساختار کتاب

کتاب «اصول نظریه‌پردازی در قلمروی علوم انسانی: معیارهای اعتبار و روایی یک نظریه» در پنج فصل تنظیم شده است:

فصل اول: نظریه و نظریه معیار

در این فصل، مفهوم‌شناسی «نظریه»، «نظریه‌پردازی»، «نظریه معیار» و «معیار نظریه‌پردازی» بررسی می‌شود. همچنین معیارهای مرتبط با:

  • ساختار نظریه‌پردازی
  • محتوای نظریه
  • ویژگی‌های نظریه‌پرداز
  • اصالت و اعتبار نظریه

به‌صورت تحلیلی واکاوی می‌شود.[۳]

فصل دوم: ارکان نظریه‌پردازی

این فصل چهار رکن اساسی نظریه‌پردازی را تبیین می‌کند:

  1. مبادی تصوری و تطبیقی
  2. طرح و برنامه نظریه
  3. عناصر کلیدی نظریه‌پردازی
  4. عینیت‌بخشی به نظریه در عرصه عمل.[۴]

فصل سوم: الگوها و مراحل نظریه‌پردازی

در این بخش، الگوهای نظریه‌پردازی معرفی و مفهوم‌شناسی می‌شوند. نویسنده چهارده مرحله برای فرآیند نظریه‌پردازی برمی‌شمارد و هر یک را به‌صورت نظام‌مند توضیح می‌دهد.[۵]

فصل چهارم: روش‌ها و رویکردهای نظریه‌پردازی

در این فصل، روش‌های مختلف نظریه‌پردازی با رویکردهای متنوع علمی، فلسفی و دینی تحلیل شده و نسبت آن‌ها با تولید نظریه در علوم انسانی بررسی می‌شود.[۶]

فصل پنجم: عوامل مؤثر بر نظریه‌پردازی

این فصل به تبیین هشت یا نه عامل اثرگذار بر فرآیند نظریه‌پردازی اختصاص دارد و در پایان، جمع‌بندی و نتیجه‌گیری کلی ارائه می‌شود.[۷]

هدف و اهمیت

کتاب «اصول نظریه‌پردازی در قلمروی علوم انسانی» با هدف ترسیم اصول، ضوابط و معیارهای اعتبار و روایی نظریه در علوم انسانی منتشر شده و می‌کوشد چارچوبی روشمند برای ارزیابی و تولید نظریه در این حوزه فراهم آورد. این اثر برای پژوهشگران، استادان و دانشجویان علوم انسانی، به‌ویژه در حوزه مطالعات اسلامی و نظریه‌پردازی بومی، منبعی راهنما به‌ شمار می‌آید.[۸]

پانویس

منابع

* «اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی»، وب‌سایت انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، تاریخ بازدید: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ش.

* «اصول نظریه‌پردازی در قلمرو علوم انسانی»، وب‌سایت پاتوق کتاب فردا، تاریخ بازدید: ۲۵ آبان ۱۴۰۵ش.

* «اصول نظريه‌پردازي در قلمروي علوم انساني» منتشر مي‌شود»، وب‌سایت قم‌نیوز، تاریخ درج مطلب: ۱۷ مرداد ۱۳۹۶ش.