ارزششناسی اقتصاد اسلامی (کتاب)
ارزششناسی اقتصاد اسلامی (کتاب)؛
ساختار کتاب «ارزششناسی اقتصاد اسلامی»
کتاب با فهرست منابع، مقدمه معاونت پژوهش و پیشگفتار آغاز میشود و در نه فصل سامان یافته است:
فصل اول: چیستی ارزششناسی اقتصاد اسلامی
این فصل به تبیین مفهوم ارزششناسی اقتصاد و جایگاه آن در اقتصاد اسلامی میپردازد. چیستی ارزششناسی، کارکرد مبانی آن، نگاه متمایز اقتصاددانان به ارزشها، ابعاد مختلف بحث و نسبت آن با نظریه اقتصادی بررسی و در پایان جمعبندی ارائه میشود.
فصل دوم: مفهوم ارزش در اقتصاد اسلامی
در این فصل مفهوم «ارزش» و تمایزات آن تحلیل میشود؛ از جمله تمایز ارزش اقتصادی، معرفتی و اخلاقی، رابطه ارزش و هنجار، نسبت ارزش و مطلوبیت، انواع ارزش (مصرفی و مبادلهای، غایی و ابزاری، ذاتی و غیری، حقیقی و غیرحقیقی)، سلسلهمراتب ارزشها و بحث عدم نسبیت ارزشها.
فصل سوم: چگونگی ورود ارزشها در نظریههای اقتصاد اسلامی
این فصل به تبیین نحوه و امکان ورود ارزشها به نظریههای اقتصادی میپردازد. سنخشناسی ارزشداوریها (معرفتی، اخلاقی، آرمانی، رفتاری، وضعیتی و سیاستی)، تمایز میان تحلیل ارزشی و ارزشداوری، تفاوت ورود ارزش در مکتب، نظام و علم اقتصاد اسلامی، و چرخه فروض، قضاوت و توصیه ارزشی بررسی میشود.
فصل چهارم: مفاهیم پایه ارزشی در اقتصاد اسلامی
در این فصل مفاهیم بنیادین ارزشی همچون حیات طیبه، رفاه، کارایی، آزادی، عدالت و برابری، ارزش انسان و طبیعت و رتبهبندی ارزشها تحلیل میشود و چارچوب هنجاری اقتصاد اسلامی تبیین میگردد.
فصل پنجم: ارزشهای نهفته در اقتصاد خرد اسلامی
این فصل به بررسی کانالهای ورود ارزش در اقتصاد خرد اسلامی میپردازد و ارزشهای نهفته در نظریه ارزش، عرضه و تقاضا، عقلانیت اقتصادی، خودگروی و دیگرگروی، فرض ثبات ترجیحات، دست نامرئی بازار و نظریه بازار رقابت کامل را تحلیل میکند.
فصل ششم: ارزشهای نهفته در اقتصاد کلان اسلامی
در این فصل مفهوم اقتصاد کلان اسلامی، حوزههای ارزشداوری در شاخصهای کلان، و انواع ارزشداوری آرمانی، رفتاری، وضعیتی و سیاستی در تحلیلهای کلان بررسی و جمعبندی میشود.
فصل هفتم: ارزشهای نهفته در اقتصاد توسعه و پیشرفت
این فصل به نسبت نظریههای توسعه با ارزشها میپردازد. سنخشناسی ورود ارزش در نظریههای توسعه، تحلیل و ارزشداوری معرفتی و اخلاقی، ارزشداوری آرمانی و سیاستی، مراحل ارزشداوری، تمایزات ارزشی و کارکرد آنها در تغییر اهداف، شاخصها، ساختارها و برنامههای پیشرفت بررسی میشود.
فصل هشتم: ارزشهای نهفته در مالیه و بانکداری اسلامی
در این فصل ورود ارزشها به نظریههای مالیه و بانکداری اسلامی تحلیل میشود؛ شامل ارزشداوری معرفتی و اخلاقی، اهداف نظام مالی، بانک اخلاقی، مسئولیت اجتماعی، ساختار مطلوب بانکداری اسلامی و نسبت ارزش با ابزارهای مالی.
فصل نهم: ارزشهای نهفته در اقتصاد رفاه اسلامی
این فصل به چیستی اقتصاد رفاه و نسبت آن با ارزشها میپردازد. نقد مطلوبیتگرایی، بررسی مفاهیم کارایی، عدالت، آزادی، خودگروی و دیگرگروی، رتبهبندی اهداف اقتصادی، رهیافت اخلاق اسلامی در اقتصاد رفاه و ارزشداوری سیاستهای رفاهی تحلیل میشود.