مبانی ارزشها (کتاب)
مبانی ارزشها (کتاب)؛ اثری علمی در زمینه بررسی مبانی مفهومی ارزشها و تبیین چارچوبهای نظری ارزشگذاری.
کتاب مبانی ارزشها (با عنوان پیشین درآمدی بر مبانی ارزشها) بررسی منشأ اعتبار ارزشها، مسئله مطلق یا نسبی بودن آنها و نقش انسان در شکلدهی به ارزشها میپردازد. نویسنده سه رویکرد «تربیت منش»، «تبیینی» و «داستانی ـ روایی» را در حوزه ارزشگذاری تحلیل میکند. کتاب همچنین ارکان، مراحل و روشهای نظریهپردازی را تبیین کرده و بر تبدیل نظریه به الگوی فرهنگساز تأکید دارد. این اثر با همکاری سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی منتشر شده است. کتاب بهعنوان منبع درسی مقطع کارشناسی ارشد تعلیم و تربیت ارزشها تدوین شده است.
معرفی اثر
این اثر در هفت فصل تدوین شده و به بررسی مسائل بنیادین در حوزه مفهومشناسی و مبانی ارزشها میپردازد. نویسنده ضمن طرح مباحث نظری درباره منشأ اعتبار ارزشها و مسئله مطلق یا نسبی بودن آنها، نقش انسان را در تعیّنبخشی و شکلدهی به ارزشها تحلیل میکند و سهم نگرشها و گرایشهای انسانی را در فرآیند ارزشگذاری مورد توجه قرار میدهد.[۱]
در ادامه، سه رویکرد شاخص در حوزه ارزشگذاری شامل «تربیت منش»، «رویکرد تبیینی» و «رویکرد داستانی ـ روایی» معرفی و بررسی میشود. این اثر با فراهمسازی چارچوبی نظری برای تحلیل ارزشها، زمینه انجام مطالعات تطبیقی میان نظریه ارزشی اسلام و دیدگاههای معاصر غربی را برای پژوهشگران فراهم میسازد.[۲]
عنوان کتاب
عنوان اولیه این کتاب «درآمدی بر مبانی ارزشها» بود که در ویراست جدید با عنوان «مبانی ارزشها» و با همکاری سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) و مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی منتشر شده است.[۳]
ضرورت و اهداف کلان
در عصر حاضر، علوم انسانی با سیطره اندیشههای غیردینی و ابزارهای نرمافزاری و سختافزاری که دشمنان حقیقت به کار میگیرند، با بحران معنویت روبروست. از این رو، هدف اصلی این کتاب ارائه تصویری روشن از اصول نظریهپردازی است تا پژوهشگران حوزوی و دانشگاهی بتوانند علاوه بر نقد نظریات موجود، به استخراج و تبیین آموزههای دینی در مسائل اجتماعی و انسانی بپردازند مؤلف بر این باور است که نظریهپردازی باید از حالت انتزاعی خارج شده و به «نظریه فرهنگساز» تبدیل شود.
ساختار و سرفصلهای علمی
کتاب در پنج فصل اصلی به شرح زیر سازماندهی شده است:
1. مفهومشناسی و معیارهای اعتبار: بررسی مفاهیم پایه و دستهبندی معیارهای روایی در چهار گروه: ساختاری، محتوایی، مربوط به شخص نظریهپرداز و اصالت نظریه
2. ارکان نظریهپردازی: تبیین مبادی تصوری و تصدیقی، طرح و برنامه (هدفگذاری)، عناصر کلیدی، و در نهایت آزمون عملی نظریه در سبک زندگی و نظارت بر آن
3. الگوها و مراحل: معرفی انواع الگوها (مانند الگوی ابتکاری، انتقادی، مناظرهای) و ترسیم ۱۴ مرحله عملیاتی برای تدوین یک نظریه از جستوجوی موضوع تا فراگیرسازی آن
4. روشها و رویکردها: بررسی روشهای استنتاجی، آماری، دلفی و مشاهده؛ در کنار رویکردهای فلسفی، تجربی، دینی، اجتهادی و تاریخی
5. عوامل مؤثر بر نظریهپردازی: تحلیل عوامل بینشی، ارزشی، معنوی، روانشناختی و محیطی که بر فرآیند نظریهپردازی اثر میگذارند
مخاطبان کتاب
این کتاب بهعنوان منبع اصلی درس «مبانی ارزشها» برای دانشجویان رشته تعلیم و تربیت ارزشها در مقطع کارشناسی ارشد تدوین شده است.[۴]
پانویس
منابع
صفحه الگو:آغاز منابع/styles.css محتوایی ندارد.