پرش به محتوا

مقدمه‌ای بر روش تحقیق در مدیریت اسلامی (کتاب)

از دانشنامه علوم انسانی

مقدمه‌ای بر روش تحقیق در مدیریت اسلامی (کتاب)؛ کتابی در باب روش‌شناسی پژوهش در مدیریت اسلامی با تأکید بر ملازمه میان تعریف این دانش و روش تحقیق مناسب.

کتاب «مقدمه‌ای بر روش تحقیق در مدیریت اسلامی» نوشته محمدمهدی نادری قمی، یکی از معدود آثاری است که به طور خاص به مسئله روش‌شناسی در مطالعات مدیریت اسلامی می‌پردازد. این اثر که با هدف تأمین منبع درسی برای واحد «روش تحقیق در مدیریت اسلامی» تألیف شده، فراتر از یک کتاب درسی صرف، به دنبال طرح پرسش‌های بنیادین درباره نسبت میان «تعریف مدیریت اسلامی» و «روش تحقیق مناسب برای آن» است. نویسنده با گردآوری و تبیین مدل‌های موجود در علوم انسانی اسلامی (از جمله مدل‌های اکتشافی، حکمی-اجتهادی و نجمار) و نیز با تأکید بر ملازمه میان مبانی نظری و انتخاب روش، گامی در جهت نظام‌مندسازی پژوهش در این عرصه نوپا برداشته است.

زمینه و انگیزه تألیف

خاستگاه اصلی تألیف این کتاب، نیاز آموزشی در موسسه امام آموزشی و پژوهشی خمینی و عدم وجود متنی استاندارد برای تدریس درس مذکور بود. با این حال، دامنه ضرورت آن فراتر از یک نیاز درسی ارزیابی می‌شود. نویسنده بر این باور است که حوزه روش‌شناسی مدیریت اسلامی با کمبود شدید کارهای بنیادین مواجه است و این کتاب می‌تواند نقطه شروعی برای ورود به مباحث نظری و روش‌شناختی این عرصه نوپا باشد. از این رو، اثر حاضر علاوه بر جامعه علمی موسسه، برای سایر مراکز دانشگاهی و حوزوی که به دنبال روشی متناسب برای پژوهش در مدیریت اسلامی هستند، طراحی شده است.[۱]

ویژگی‌های کتاب

بر اساس اظهارات نویسنده، دو ویژگی برای این کتاب برجسته شمرده شده است:

  1. بررسی رابطه تعریف و روش: پرداختن به این مسئله که میان تعریف مدیریت اسلامی و انتخاب روش تحقیق ملازمه وجود دارد، موضوعی دانسته شده که در تحقیقات پیشین کمتر به آن توجه شده است.
  2. گردآوری مدل‌های پراکنده: مدل‌ها و الگوهای موجود برای مطالعات مدیریت اسلامی که تا پیش از این به صورت مجتمع ارائه نشده بودند، در این کتاب گردآوری شده است.[۲]

کاربرد و مخاطب

کتاب حاضر ماهیتی نظری و پژوهشی دارد و عمدتاً برای پژوهشگران و دانشجویانی که در عرصه نظری مدیریت اسلامی فعالیت می‌کنند، مناسب دانسته شده است. این کتاب می‌تواند به عنوان منبعی برای درس «روش تحقیق در مدیریت اسلامی» در مراکز آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.[۳]

چشم‌انداز و چالش‌ها

در این کتاب، مطالعات مدیریت اسلامی حوزه‌ای نوپا معرفی شده است. از جمله چالش‌های پیش روی این عرصه، انتخاب روش‌های مناسب برای پژوهش و نحوه اعتبارسنجی تحقیقات بر اساس روش انتخابی ذکر شده است. همچنین، کاربست رویکردهایی مانند روش اجتهادی در پژوهش‌های مدیریت اسلامی، مستلزم برخورداری پژوهشگر از دانش ترکیبی (علوم اسلامی و دانش مدیریت) دانسته شده است.[۴]

کتاب‌های مرتبط

بر اساس گزارش‌ها، طرح پژوهشی دیگری با عنوان «کاربست روش اجتهادی در مدیریت اسلامی» توسط نویسنده در دست انجام است که به عنوان کتابی مکمل برای این اثر معرفی شده است.[۵]

پانویس